Εγγειοβελτιωτικά έργα

Τα εγγειοβελτιωτικά έργα έχουν σκοπό την ανάπτυξη και διατήρηση των υδατικών, εδαφικών και γεωργικών πόρων μιας περιοχής μέσω της ορθής χρήσης του νερού για την άρδευση των γεωργικών καλλιεργειών. Διακρίνονται σε έργα αντιπλημμυρικής προστασίας και διευθέτησης υδατορευμάτων, αποχετευτικά έργα, αρδευτικά έργα, στραγγιστικά έργα και έργα αγροτικής οδοποιίας. Η διαχείριση των εγγειοβελτιωτικών έργων μιας περιοχής γίνεται από τους Γενικούς και Τοπικούς Οργανισμούς Εγγείων Βελτιώσεων (ΓΟΕΒ & ΤΟΕΒ). Οι ΓΟΕΒ παρέχουν αρδευτικό νερό στους ΤΟΕΒ και αυτοί το διανέμουν στους αγρότες. Στην επικράτεια υπάρχουν (2018) 411 ΤΟΕΒ και 10 ΓΟΕΒ (Κατάλογος ΤΟΕΒ, Κατάλογος ΓΟΕΒ).

Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων είναι αρμόδιο για όλα τα στάδια υλοποίησης των εγγειοβελτιωτικών έργων, δηλαδή τον σχεδιασμό, την κατασκευή, την παρακολούθηση και την αξιοποίησή τους. Μεγάλα έργα που έχουν γίνει παρουσιάζονται παρακάτω:

ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΘΕΝΤΑ  ΕΡΓΑ
ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ    ΦΡΑΓΜΑΤΑ       ΛIΜΝΟΔΕΞΑΜΕΝΕΣ
 ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ & ΘΡΑΚΗ Λευκογείων Δράμας  Κατάφυτο Δράμας
ΒΟΡΕΙΟ ΑΙΓΑΙΟ Ερεσού Λέσβου   Ζυφιά Χίου   Κόντια Λήμνου  Αγίου Γεωργίου Συκούση Χίου  Βελανιδιά Μαραθόκαμπου Σάμου  Βίκι Χίου  Θάνους Λήμνου  Κεράμι Καλλονής Λέσβου  Μήθυμνα Λέσβου  Μυτιληναίων Σάμου
ΔΥΤΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ Βράχου Καστοριάς
ΘΕΣΣΑΛΙΑ Καστανιά  Παναγιώτικο Νεοχώρι Σκοπέλου
ΙΟΝΙΕΣ ΝΗΣΟΙ Καρυάς Λευκάδας  Μοσχοπούλου Κέρκυρας  Αγ.Ειρήνης L1 Κεφαλλονιάς  Κεφαλλονιάς L 1-2  Κακής Λαγκάδας Παξών  Λάκα Παξών
ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ Αρτζάν – Αμάτοβο
ΚΡΗΤΗ Ίνι Ηρακλείου   Φανερωμένης Μεσσαρά Ηρακλείου  Άγιοι Θεόδωροι Χανίων  Βιζαρίου Ρεθύμνου  Γέργερης Ηρακλείου  Γωνομίου Ανωγείων  Καραβάδω Ηρακλείου  Σκίνια Ηρακλείου  Χαυγά Λασιθίου  Χρυσοσκαλίτισσα Χανίων
ΝΟΤΙΟ ΑΙΓΑΙΟ Λειβαδιού Αστυπάλαιας  Άνω Μεριά Μυκόνου  Μαραθιά Μυκόνου  Φανερωμένης Νάξου  Λειβάδι Πάτμου  Ράχες Ικαρίας  Απολακκίας Ρόδου  Στενό Σερίφου  Μυλοπόταμου Ίου  Παρθένι Λέρου Αγίου  Κήρυκου (Χριστός) Ικαρίας  Βαθύ Καλύμνου  Κιόλια Καστελόριζου  Μεσαριάς Κως  Πλατύ Κως  Παναγιάς Λειψών  Εγγαρών Νάξου  Παλοί Νίσυρου  Σκολωνίτη Ρόδου  Αγία Ειρήνη Τήλου  Λιβάδα Τήνου
ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ Φενεού Κορινθίας Τάκα Αρκαδίας

Συλλογικά δίκτυα άρδευσης  στην Ελλάδα

Η συνεισφορά  των ΤΟΕΒ ή αλλιώς Τοπικών Οργανισμών Εγγείων Βελτιώσεων επιδίωξε από τα μέσα του εικοστού αιώνα να συμβάλλει στην εισαγωγή νέων για την εποχή αρδευτικών μεθόδων για τα δεδομένα εκείνης της εποχής. Σήμερα μετά από σημαντικές αλλαγές στο θεσμικό πλαίσιο η ΥΕΒ (Υπηρεσία Εγγείων Βελτιώσεων) η οποία έχει την αρμοδιότητα να επικουρεί των ΟΕΒ με ειδικό επιστημονικό προσωπικό και εξοπλισμό αποδυναμώθηκε σημαντικά. Οι Οργανισμοί Εγγείων Βελτιώσεων (ΟΕΒ) είναι οργανισμοί με δημόσιο χαρακτήρα (γνωμοδοτήσεις Ν.Σ.Κ. 588/1977 και 108/2001) καθώς εκτελούν έργο καθ’ υποκατάσταση και κατά παραχώρηση της Διοίκησης το οποίο ελλείψει αυτών θα εκτελούσε αυτή και ως σκοπό έχουν τη διοίκηση, λειτουργία και συντήρηση των εγγειοβελτιωτικών έργων της περιοχής αρμοδιότητάς τους. Διακρίνονται σε πρωτοβάθμιους Τοπικούς Ο.Ε.Β. και δευτεροβάθμιους Γενικούς Ο.Ε.Β. Με το ν.δ.1218/1972 (ΦΕΚ 133/Α) όλοι οι Ο.Ε.Β. μετατράπηκαν από ΝΠΔΔ σε ΝΠΙΔ για να αποκτήσουν λογιστική ευελιξία (Περιορισμός του κρατικού παρεμβατισμού με την κατάργηση του ελέγχου των δαπανών που ασκούσε, ως τότε, ο Πάρεδρος) και να μπορούν να αναπτύσσουν πρωτοβουλία στους τομείς που δραστηριοποιούνται. Για το λόγο αυτό προβλέφθηκε ότι μπορούν να προσλαμβάνουν πάσης φύσεως προσωπικό για την καλή λειτουργία τους και αποδεσμεύτηκαν από τις διατάξεις δημοσίου λογιστικού (ν.2362/1995, ΦΕΚ 247/Α) που ισχύουν για τα ΝΠΔΔ.

Σε μελέτη που δημοσίευσε το diaNΕΟsis για τους οργανισμούς εγγείων βελτιώσεων (Ο.Ε.Β) αναφέρεται ότι ο μεγαλύτερος καταναλωτής νερού είναι η γεωργία καθώς καταναλώνει σχεδόν το 80 με 85 % της συνολικής κατανάλωσης υδάτινων πόρων. Όπως αναφέρουν οι συγγραφείς Δέρκας, Σκούρας και Ψαλτόπουλος (2021) τα εγγειοβελτιωτικά έργα αποτελούν τις σημαντικότερες υποδομές στη γεωργία καθώς εξυπηρετούν περίπου 6.000.000 στρέμματα, ήτοι το 45% της συνολικής αρδευόμενης έκτασης της χώρας.  Σήμερα οι ΟΕΒ (ΤΟΕΒ και ΓΟΕΒ) ανήκουν στις Περιφέρειες, οι οποίες αδυνατούν πλέον να τους στηρίζουν ουσιαστικά λόγω έλλειψης κατάλληλου προσωπικού. Η άρδευση των αγροτικών περιοχών υποστηρίζεται από τα εγγειοβελτιωτικά έργα, δηλαδή τα έργα που αφορούν την άρδευση των αγροτικών περιοχών και χωρίζονται σε έργα Α’, Β’ και Γ’ τάξης. Τα έργα Α’ τάξης αποτελούν κύρια έργα γενικού ενδιαφέροντος που βελτιώνουν σημαντικά τις συνθήκες γεωργικής εκμετάλλευσης μεγάλων περιοχών. Τα έργα Β’ τάξης είναι είτε έργα τοπικού ενδιαφέροντος, συμπλήρωμα των έργων Α’ τάξης, είτε αυτοτελή έργα εντός και εκτός των περιοχών Α’ τάξης. Τα έργα Γ’ τάξης είναι μικρά έργα στις ιδιοκτησίες, όπως είναι π.χ. οι γεωτρήσεις. Οι ΤΟΕΒ έχουν ως αρμοδιότητα τη διαχείριση των έργων Β’ και σπανιότερα Γ’ τάξης, ενώ οι ΓΟΕΒ των έργων Α’ τάξης.

Σύμφωνα με τον παρακάτω πίνακα, το ποσοστό απόληψης νερού με προορισμό τον πρωτογενή τομέα τοποθετείτε στο 76,6% το 2015 (diaNOEsis, 2021).

Share: