Γεωργική γη υψηλής παραγωγικότητας
Η γεωργική γη υψηλής παραγωγικότητας αποτελεί ιδιαίτερο φυσικό πόρο, ο οποίος χρήζει προστασίας. Η γη αυτή συνιστά, σύμφωνα με τη νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας, προστατευόμενο κατά το άρθρο 24 του Συντάγματος περιβαλλοντικό αγαθό, ενώ η διασφάλισή της αποτελεί προτεραιότητα του κράτους. Το Συμβούλιο της Eπικρατείας αναγνωρίζει τη συνταγματική προστασία και των τεχνητών οικοσυστημάτων, όπως είναι η γεωργική γη, επισημαίνοντας ότι αποτελεί αναντικατάστατη βάση του ανθρωπογενούς παραγωγικού συστήματος, ενώ η διεθνής συνθήκη Agenda 21 επιβάλλει την καταγραφή και συστηματική διαχείρισή τους. Έτσι, η οικιστική ανάπτυξη που επιχειρείται σε βάρος γεωργικής γης υψηλής παραγωγικότητας κρίνεται αντισυνταγματική.
Σύμφωνα με τις διατάξεις του Ν. 2945/2001 (ΦΕΚ 223/Α/2001) «Εθνικό σύστημα προστασίας της αγροτικής δραστηριότητας», η αγροτική γη υψηλής παραγωγικότητας αντιμετωπίζεται ως «κοινωνικό αγαθό» και σ’ αυτήν απαγορεύεται η άσκηση οποιασδήποτε άλλης δραστηριότητας εκτός από τη γεωργική εκμετάλλευση. Κάθε επέμβαση στη γη αυτή, αποτελεί εξαιρετικό μέτρο που προϋποθέτει άδεια της Διεύθυνσης Αγροτικής Ανάπτυξης και μόνο για λόγους που εξυπηρετούν το γεωργικό χαρακτήρα της αγροτικής εκμετάλλευσης (εξαιρούνται έργα που αφορούν την εθνική άμυνα ή μεγάλα δημόσια αναπτυξιακά έργα). Επίσης απαγορεύεται η κατάτμηση των αγροτεμαχίων χωρίς προηγούμενη άδεια από τη Διεύθυνση Αγροτικής Ανάπτυξης ενώ έχουν τεθεί και προϋποθέσεις για την μεταβίβασή τους.
Με την ΚΥΑ 168040/3-9-2010 (ΦΕΚ 1528/Β/2010), όπως τροποποιούμενη ισχύει, καθορίζονται τα κριτήρια με τα οποία διαβαθμίζεται σε ποιότητες και κατατάσσεται σε κατηγορίες παραγωγικότητας η γεωργική γη. Επίσης σύμφωνα με το ΠΔ 59/2018 (ΦΕΚ 114/Α/2018), όπου καθορίζονται οι κατηγορίες και το περιεχόμενο των χρήσεων γης, σε γεωργική γη υψηλής παραγωγικότητας δεν επιτρέπονται άλλες χρήσεις πλην της αγροτικής εκμετάλλευσης – αγροτικής δραστηριότητας, κατά την έννοια του άρθρου 2 του Ν. 3874/2010 (ΦΕΚ 151/Α/2010) όπως ισχύει, εκτός αν προβλέπονται από ειδική διάταξη νόμου και είναι σύμφωνες με τις κατευθύνσεις του χωροταξικού σχεδιασμού. Ωστόσο οι τελευταίοι νόμοι Ν. 4643/2019 (ΦΕΚ 193/Α/20119) και Ν. 4711/2020 (ΦΕΚ 145/Α/2020) έδωσαν τη δυνατότητα για παραγωγή ενέργειας από φωτοβολταϊκούς σταθμούς εγκατεστημένης ισχύος μικρότερης ή ίσης του 1 MW σε αγροτεμάχια που χαρακτηρίζονται ως αγροτική γη υψηλής παραγωγικότητας, υπό την προϋπόθεση ότι οι φωτοβολταϊκοί σταθμοί, για τους οποίους χορηγούνται δεσμευτικές προσφορές σύνδεσης από τον αρμόδιο Διαχειριστή, καλύπτουν αγροτικές εκτάσεις που αθροιζόμενες με τις αγροτικές εκτάσεις που καλύπτουν φωτοβολταϊκοί σταθμοί που έχουν ήδη τεθεί σε λειτουργία ή έχουν χορηγηθεί δεσμευτικές προσφορές σύνδεσης και τις εκτάσεις που καλύπτουν φωτοβολταϊκοί σταθμοί που εγκαθίστανται σύμφωνα με την παρ. 11 του άρθρου 51 του ν. 4178/2013 (Α’ 174), δεν υπερβαίνουν το 1% του συνόλου των καλλιεργούμενων εκτάσεων της κάθε Περιφερειακής Ενότητας. Έτσι σύμφωνα με την ΚΥΑ ΥΠΕΝ/ΔΑΠΕΕΚ/74123/2971 (ΦΕΚ 3149/Β/2020) καθορίζεται το μέγιστο όριο συνολικής ισχύος φωτοβολταϊκών σταθμών σε αγροτική γη, εντός του οποίου επιτρέπεται η εγκατάσταση φωτοβολταϊκού σταθμού ≤ 1 MW σε αγροτική γη υψηλής παραγωγικότητας ανά Περιφερειακή Ενότητα. Για τις ΠΕ της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης η ισχύς των φωτοβολταϊκών σταθμών φαίνονται στον πίνακα.
Πίνακας. Μέγιστο όριο συνολικής ισχύος φωτοβολταϊκών σταθμών σε αγροτική γη εντός του οποίου είναι επιτρεπτή η εγκατάσταση φωτοβολταϊκού σταθμού ≤1MW σε αγροτεμάχια που χαρακτηρίζονται ή καθορίζονται ως αγροτική γη υψηλής παραγωγικότητας ανά Περιφερειακή Ενότητα
| Σύνολο καλλιεργούμενων εκτάσεων (στρέμματα) |
1% επί του συνόλου των καλλιεργούμενων εκτάσεων για τις λοιπές περιφέρειες (στρέμματα) |
Μέγιστο όριο συνολικής ισχύος φ/β σταθμών σε αγροτική γη εντός του οποίου είναι επιτρεπτή η εγκατάσταση φωτοβολταϊκού σταθμού ≤ 1 MW σε αγροτική γη υψηλής παραγωγικότητας (MW) |
|
| Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης |
3.774.767 | ||
| Περιφερειακή Ενότητα Ροδόπης | 789.212 | 7.892 | 493 |
| Περιφερειακή Ενότητα Δράμας | 553.440 | 5.534 | 346 |
| Περιφερειακή Ενότητα Έβρου | 1.532.985 | 15.330 | 958 |
| Περιφερειακή Ενότητα Θάσου | 65.876 | 659 | 41 |
| Περιφερειακή Ενότητα Καβάλας | 388.864 | 3.889 | 243 |
| Περιφερειακή Ενότητα Ξάνθης | 444.390 | 4.444 | 278 |